Bò 6 điểm là giai đoạn phát triển vận động quan trọng giúp trẻ tăng khả năng tạo lực từ bàn chân, phát triển sức mạnh chi dưới và chuẩn bị cho quá trình đứng, đi. Tìm hiểu vai trò của bò 6 điểm trong sự phát triển thần kinh và vận động của trẻ.
Bò 6 điểm: thêm lực đẩy từ bàn chân
Khi trẻ bò với:
2 bàn tay + 2 đầu gối + 2 ngón chân
chúng ta có thể gọi đây là bò 6 điểm.
Điểm quan trọng cần lưu ý là hai đầu gối vẫn tiếp xúc với sàn. Hai ngón chân tạo thêm điểm tiếp xúc và hỗ trợ tạo lực đẩy, chứ không có nghĩa là trẻ phải nâng đầu gối lên khỏi mặt sàn.
So với bò 4 điểm, việc sử dụng thêm các ngón chân có thể giúp trẻ:
- tạo lực đẩy chủ động hơn từ chi dưới;
- tăng hoạt động của cơ bàn chân và cẳng chân;
- tăng khả năng sử dụng thông tin cảm giác bản thể từ bàn chân;
- di chuyển nhanh và linh hoạt hơn;
- tiếp tục phát triển khả năng chuyển trọng lượng và kiểm soát thân mình.
Ở giai đoạn này, bàn chân bắt đầu đóng vai trò tích cực hơn trong việc tạo lực. Đây là một bước tiến quan trọng khi trẻ dần chuyển từ các kỹ năng vận động trên mặt sàn sang những kỹ năng đòi hỏi khả năng chịu trọng lượng và tạo lực từ chi dưới.
Các phản xạ liên quan đến bàn chân
Babinski reflex là một trong những phản xạ liên quan đến hoạt động của bàn chân và ngón chân. Trong quá trình phát triển, các đáp ứng của bàn chân dần thay đổi cùng với sự trưởng thành của hệ thần kinh và khả năng kiểm soát vận động.
Foot Tendon Guard và Foot Grasp Reflex cũng liên quan đến hoạt động của các ngón chân. Khi trẻ phát triển khả năng chịu trọng lượng qua bàn chân, các ngón chân dần cần chuyển từ chức năng nắm sang khả năng thích ứng với mặt sàn và hỗ trợ sự ổn định, tạo lực.
Trong thực tế, sự phát triển của bàn chân không chỉ quan trọng cho bò. Nó còn tạo nền tảng cho các kỹ năng tiếp theo như:
quỳ cao -> đứng -> đứng độc lập -> bước đi.
Từ bò đến đứng và đi: một quá trình liên tục
Bò 4 điểm và bò 6 điểm không phải là hai kỹ năng hoàn toàn tách biệt. Chúng có thể được nhìn như những bước phát triển liên tiếp trong quá trình trẻ học cách:
- chịu trọng lượng qua tay và chân;
- kiểm soát thân mình chống lại trọng lực;
- chuyển trọng lượng giữa các chi;
- phối hợp hai bên cơ thể;
- tạo lực đẩy từ chi dưới;
- chuyển dần trọng lượng lên bàn chân;
- phát triển khả năng đứng và đi.
Vì vậy, khi hỗ trợ trẻ phát triển vận động, trình tự cũng rất quan trọng.
Thông thường, chúng ta nên xây dựng nền tảng từ bò 4 điểm, khi trẻ đã có khả năng kiểm soát thân mình và chuyển trọng lượng tốt hơn thì tiến tới bò 6 điểm, sau đó tiếp tục phát triển các kỹ năng như quỳ cao, đứng và đi.
Một đứa trẻ có thể thực hiện một động tác bằng nhiều cách khác nhau. Điều quan trọng không chỉ là trẻ có thể hoàn thành động tác, mà còn là:
Trẻ đang sử dụng cơ thể như thế nào để hoàn thành động tác đó?
Chất lượng của chuyển động có thể cho chúng ta nhiều thông tin về khả năng kiểm soát tư thế, sự phối hợp hai bên cơ thể, sức mạnh, cảm giác bản thể và mức độ trưởng thành của hệ thần kinh.
Bò 4 điểm trước, bò 6 điểm sau, rồi tiến tới đứng và đi.
Đó không chỉ là một trình tự vận động. Đó là quá trình trẻ từng bước xây dựng khả năng kiểm soát cơ thể trong mối quan hệ với trọng lực.
Lưu ý: Mối liên hệ giữa các phản xạ sơ sinh và các mốc vận động nên được hiểu trong bối cảnh phát triển thần kinh tổng thể. Một mốc vận động không phụ thuộc vào một phản xạ duy nhất, mà là kết quả của sự tương tác giữa nhiều phản xạ, hệ thống thần kinh, cảm giác và vận động.
Bài viết liên quan
Bò 4 điểm và bò 6 điểm: những bước phát triển quan trọng trước khi trẻ đứng và đi (phần 1)
